της Χρυσάνθης Σουκαρά

 

Η λογοτεχνία της Λατινικής Αμερικής κατέχει μια ιδιαίτερη θέση στις επιλογές του ελληνικού αναγνωστικού κοινού που εκτός από τα avangarde ονόματα των Μπόρχες  και Μαρκές αρέσκεται στο να ανακαλύπτει σύγχρονους (πχ  Ρομπέρτο Μπολάνιο) αλλά και κλασσικούς όχι τόσο γνωστούς στο ευρύ κοινό(βλέπε Χουάν Ρούλφο) συγγραφείς αυτής της ηπείρου. Αναρωτιέμαι πολλές φορές τι είναι αυτό που τους κάνει τόσο ελκυστικούς ,που τα βιβλία τους διαβάζονται και ξαναδιαβάζονται, ποιο είναι τέλος πάντων, το τόσο ιδιαίτερο στίγμα όλων των συγγραφέων τόσο διαφορετικών μεταξύ τους χωρών αλλά και χρονικών περιόδων.

Μια πιθανή εκδοχή είναι το πολιτικό περιβάλλον και το ιστορικό υπόβαθρο στο οποίο διαδραματίζονται  οι υποθέσεις των βιβλίων .Πέρα από τις ηγετικές φιγούρες εξεγέρσεων που έχουν αγγίξει τα όρια του θρύλου και λίγο έως πολύ όλοι γνωρίζουμε από τον Εμιλιάνο Ζαπάτα, τον Παντσο Βίγια ,τον Μπολιβάρ μέχρι τον Γκεβάρα , τον Αλλιέντε, οι λαοί της Λατινικής Αμερικής έχουν πλούσια παρακαταθήκη κοινωνικών εξεγέρσεων και διεκδικήσεων, φτώχειας και ανελεύθερων καθεστώτων από τις καταβολές της ιστορίας τους. Το παρελθόν λοιπόν είναι πρόσφορο από ιστορίες που ψάχνουν τον παραμυθά τους. Μπόλικες ιστορίες που ψάχνουν τη λογοτεχνική τους αποτύπωση ,η τέχνη του διεκδικείν μετουσιώνεται σε τέχνη συγγραφική, η αλλιώς η τέχνη μιμείται την πραγματική ζωή και το ανάποδο.

Μια δεύτερη εκδοχή το συγγραφικό ύφος, οι εικόνες που ζωντανεύουν μέσα από το γραπτό λόγο με τεράστια δύναμη και αλήθεια που αγγίζουν τα μύχια της ανθρώπινης ύπαρξης. Για παράδειγμα στην τελευταία σελίδα του Πέδρο Πάραμο (συγγραφέας Χουάν Ρούλφο) που ο δεσποτικός και σκληρός πατέρας ,πεθαίνει γίνεται πέτρα σπάει σε χίλια κομμάτια και επιστρέφει στη γη ,οι στίχοι γεμάτοι έρωτα του Πάμπλο Νερούδα ,η ταξική διάσταση στην ποίηση του Βαγιέχο.

Όλες οι πιθανές εκδοχές πάντως είναι αποδεκτές,αφού μεγάλο ρόλο παίζει και το υποκειμενικό κριτήριο του αναγνώστη, πότε δεν ξέρει κανείς τι θα τον παρασύρει στην ανάγνωση ενός βιβλίου. Για δύο εβδομάδες λοιπόν στο βιβλιοπωλείο της Σταδίου θα υπάρχει αφιέρωμα σε διάφορους συγγραφείς της Λατινικής Αμερικής ,κλασσικούς μα και σύγχρονους σε συνδυασμό με βιβλία μελετών (κυρίως του Εντουάρντο Γκαλεάνο)αλλά και cdαπό διάφορες χώρες της Λατινικής Αμερικής δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο ταξίδι φαντασίας σε κάποιες χώρες που βρίσκονται τόσο μακριά αλλά μέσω της τέχνης τόσο κοντά.