x
NEW IANOS E-SHOP
return to new ianos.gr
 
 

Μετά από τις Ιερές Βλακείες, από την Εμπειρία Εκδοτική, ο Στέλιος Κανάκης μιλάει στο IANOS MAGAZINE, με αφορμή την επερχόμενη κυκλοφορία του νέου του βιβλίου με τίτλο Αγρία Γραφή, από τις εκδόσεις ΚΨΜ. Και αυτή τη φορά ο συγγραφέας, με σαρκαστικό χιούμορ, θίγει τις "απόλυτες αλήθειες" των θρησκειών.

 

Τι φταίει κατά τη γνώμη σας και εν έτει 2014 οι θρησκείες έχουν τη δυναμική να φοβίζουν ή να κρατάνε υποτακτικά τα πλήθη;

Η κοινωνική ανασφάλεια είναι ένας βασικός παράγοντας. Σ’ ένα κοινωνικό πλαίσιο όπου τα βασικά δικαιώματα καταστρατηγούνται ή ακυρώνονται οι άνθρωποι στρέφονται εντέχνως από τους θύτες τους στις θρησκείες και στα μεταφυσικά παράγωγά τους. Ο άνθρωπος που προσκυνά που αυτοχαρακτηρίζεται δούλος υποτάσσεται ευκολότερα. Ο φόβος του θανάτου κι η αδυναμία του υποκειμένου να προσδώσει κοινωνική αξία στη ζωή του. Επίσης μέσα σε μια γενική κατάσταση κρίσης το άτομο ψάχνει εμπρόθετους φορείς για να δικαιολογήσει τη μοίρα του και ν’ αποθέσει την αδυναμία του να ορίσει και να αντιμετωπίσει ορθολογικά την πραγματικότητα. Το κέρδος στην καπιταλιστική κοινωνία χρειάζεται θεούς που θα το δικαιολογήσουν και θα το υπερασπιστούν

 

Είναι οι θρησκείες marketing;

Μπορούμε να πούμε πως οι θρησκείες είναι μέσα ποδηγέτησης και κοινωνικής αποχαύνωσης. Χαρακτηριστικά ο Μαρξ τις έχει αποκαλέσει «όπιο των Λαών». Είναι όμως και μεγάλες επιχειρήσεις - φορείς με τεράστια οικονομική δύναμη και συμφέροντα. Βεβαίως χρησιμοποιούν αφειδώς κανόνες και τερτίπια του μάρκετινγκ. Προς εξάπλωση κι υπεράσπιση των κεκτημένων τους.

 

Έχετε ζήσει καμία ιστορία απίστευτης θρησκευτικής υποκρισίας;

Πολλές φορές. Παρακολουθείστε την ψευδο-ευλαβική στάση των εκπροσώπων της άρχουσας τάξης σε ζητήματα θεϊσμού. Αλλά και θρησκευτικού εξευτελισμού. Δεν έχετε παρά να ταξιδέψετε στην Τήνο ή στη Σουμελά ή κι αλλού. Θα δείτε ανθρώπους να έρπουν αυτοεξευτελιζόμενοι. Η ανθρωπότητα χρειάστηκε εκατομμύρια χρόνια για να ορθοποδήσει κι ο χριστιανισμός την ξανάριξε και την κρατά στα τέσσερα.

 

Δεν έχετε πιάσει ποτέ τον εαυτό σας να ζητάει βοήθεια από το Θεό;

Ποτέ! Την βοήθεια την επιζητώ απ’ τις δυνάμεις μου που τις ανακαλύπτω καθημερινά και την τάξη μου, στην οποία και ανήκω. Πολλοί μαζί μπορούμε μέχρι και τις εκκλησίες να τις μετατρέψουμε σε νοσοκομεία. Πριν όμως πρέπει να έχουμε καταργήσει το κέρδος που δημιουργεί, συντηρεί και τρέφει τους θεούς.

 

Δεν βρίσκετε ότι υπάρχει μια μυσταγωγία σε κάποιες θρησκείες;

Πολύ σωστά. Με τη μυσταγωγία και τις τελετές καλλιεργούν, εκπαιδεύουν και ταυτοποιούν το κοινό τους.

 

Πως θα βλέπατε μια αθεϊστική κοινωνία;

Αταξική. Χωρίς το ιδιωτικό κέρδος. Χωρίς να είναι εμπόρευμα τα πανανθρώπινα αγαθά και δικαιώματα. Σε μια κοινωνία όπου ισχύει το «Ο καθένας ανάλογα με τις ικανότητές του, στον καθένα ανάλογα με τις ανάγκες του» οι θεοί δεν έχουν θέση.

 

Γιατί οι άνθρωποι έχουν την ανάγκη της καθοδήγησης;

Η κοινωνική καθοδήγηση είναι χρήσιμη ως προς την ανάδειξη και την υπεράσπιση του γενικού κοινωνικού συμφέροντος όπως αυτό το αντιλαμβάνεται η εργατική τάξη και οι εργαζόμενοι γενικώς. Η ποδηγέτηση που προσφέρουν οι θρησκείες (αναφέρομαι στις μονοθεϊστικές) έχει να κάνει με τις εκμεταλλεύτριες τάξεις και το κέρδος τους που οι θρησκείες ευλογούν και υπερασπίζονται.

 

Ποια η σχέση πολιτικής και θρησκείας;

Η πολιτική των εκμεταλλευτριών τάξεων ανά τους αιώνες επιβάλλει ώστε να μεγιστοποιούν το κέρδος τους και η θρησκεία ευλογεί, θεοποιεί αυτό το κέρδος και ανταμείβει την υποταγή των μαζών στο επέκεινα.

 

Μπορεί ο πολιτισμός να επιβληθεί σε όλες αυτές τις ψευτο-αρχές;

Συνήθως και ο πολιτισμός σήμερα, ως γενικότερο χαρακτηριστικό της κοινωνίας μας, είναι ζητούμενο. Η γνώση, η επιστήμη (στο βαθμό που κι αυτή δεν καθοδηγείται και δεν ποδηγετείται από τα συμφέροντα της αστικής τάξης) μπορούν να αντισταθούν στον σκοταδισμό και την παράνοια των θρησκειών. Σπάνια όμως το κάνουν ή το καταφέρνουν αποτελεσματικά. Θα έχετε όμως κι εσείς πολλά προσωπικά παραδείγματα απ’ τις γονυκλισίες του αυτοπαρουσιαζόμενου ως πολιτισμού μας στην Εκκλησία και την αδιαφορία, τουλάχιστον, της επιστήμης απέναντι στις σκοταδιστικές ανοησίες. Το φαινόμενο που σε κάθε πάνελ κι επί παντός επιστητού υπάρχει παπάς αλλά απουσιάζει ο εκπρόσωπος της επιστήμης είναι άκρως δηλωτικό.

 

Γιατί γράψατε τελικά τις Ιερές Βλακείες και την Αγρία Γραφή;

Οι «Ιερές Βλακείες» ήταν το προηγούμενο βιβλίο μου. Είναι μια προσπάθεια να καταδειχθεί με χιούμορ αλλά και στοιχεία, η ανοησία των λεγόμενων γραφών. Με το «Η Αγρία Γραφή» που μόλις εξεδόθη, συνεχίζω αυτήν την προσπάθεια πάντα με χιούμορ και ικανή δόση σαρκασμού, στηριζόμενος στα φαιδρά και ευτράπελα της Βίβλου καθώς και στον άκρατο ανορθολογισμό που επικρατεί σ’ αυτήν.

 

Έχετε τόσα χρόνια στο χώρο του βιβλίου. Τι συμβαίνει με την ελληνική λογοτεχνία; Υπάρχει μια καθοδήγηση όπως συμβαίνει με τη θρησκεία; Υπάρχουν καλοί και κακοί αναγνώστες όπως καλοί και κακοί πιστοί;

Νομίζω πως εκτός εξαιρέσεων, η ελληνική λογοτεχνία (του καιρού μας) είναι είδος εν ανεπαρκεία. Άλλωστε στη κοινωνία του κέρδους και το βιβλίο καθίσταται εμπορευματικό προϊόν που απαιτεί κέρδος. Εκδίδονται λοιπόν ότι πουλάνε κι όχι πάντα ότι αξίζουν. Επίσης γράφεται, εκδίδεται και προβάλλεται το εύκολο, το εύπεπτο – πολλές φορές και χυδαίο πολιτισμικά που αναμένει ένα κοινό παιδευμένο από την τηλεόραση και το γενικότερο υποπολιτιστικό πλαίσιο.

Δεν υπάρχουν καλοί και κακοί αναγνώστες και πιστοί. Υπάρχουν αναγνώστες - έννοιες ικανοί να ψηλαφίσουν το αισθητικά όμορφο, τις αξίες και τα ιδανικά που αναδεικνύει η τέχνη και ανίκανοι πολίτες που καθίστανται πιστοί κι αναμένουν την εξαργύρωση της μίζερης και υποταγμένης ζωής τους στον άλλο κόσμο.