Αποτυπώνοντας το Αρχαίο Κάλλος στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας.

 

Κάθε φορά που φεύγω από την Ελλάδα αποφεύγω να λέω αντίο. Δε μου αρέσει η λέξη αντίο” Garrick Joshua

Συναντήσαμε το γνωστό Αμερικανό φωτογράφο Garrick Joshua στον ΙΑΝΟ με αφορμή την ολοκλήρωση της έκθεσής του στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας με τίτλο Αποτυπώνοντας το Αρχαίο Κάλλος. Η έκθεση περιελάμβανε τέσσερις θεματικές ενότητες με τους εξής τίτλους: “Η Επίσκεψη”, “Η Αναπνοή”, “Ο Κήπος με τα Αγάλματα” και τέλος “Τα στιγμιότυπα”. Ο φωτογράφος - καλλιτέχνης με τις εξαίρετες συλλήψεις του φωτογραφικού του φακού, απεικονίζει με μοναδικό τρόπο το έργο των αρχαίων καλλιτεχνών δίνοντας νέα πνοή στα αρχαία αγάλματα τα οποία με την προσωπική του πινελιά αποκτούν άλλη διάσταση.

Της Δήμητρας Νικολάου

 

Πώς ξεκίνησε η λαμπερή καριέρα σας στο χώρο της φωτογραφίας; Ποιοι ήταν οι βασικοί λόγοι οι οποίοι σας οδήγησαν να ασχοληθείτε με αυτή την τέχνη; Ποιο ήταν το αρχικό σας κίνητρο;

Το ενδιαφέρον μου ξεκίνησε πριν αποφοιτήσω από τη σχολή στην οποία φοιτούσα. Ολοκλήρωσα τις σπουδές μου στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια, όπου και πραγματοποίησα τη διατριβή μου. Θα ήθελα να πω ότι υπήρξα ιδιαίτερα τυχερός, καθώς προερχόμουν από ένα ιδιαίτερα φτωχό περιβάλλον, αλλά προσπάθησα να πραγματοποιήσω το όνειρό μου, διεκδικώντας και τελικώς κερδίζοντας υποτροφίες, ως αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς αλλά και με τη βοήθεια φοιτητικών δανείων τα οποία με βοήθησαν να ολοκληρώσω τις σπουδές μου. Από το Πανεπιστήμιο της Κολούμπια στη Νέα Υόρκη, απέκτησα το Μεταπτυχιακό μου τίτλο σπουδών στις Καλές Τέχνες. Επομένως, σταδιακά προέκυψε το ενδιαφέρον μου για την τέχνη της φωτογραφίας, αλλά το ενδιαφέρον μου για την Ελλάδα υπήρχε ήδη από την παιδική μου ηλικία. Κάποιες φορές το φτωχικό περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει και ζει κανείς δεν παίζει τόσο σημαντικό ρόλο για τη μετέπειτα εξέλιξή του, όπως στη δική μου περίπτωση που μεγάλωσα σε μία φτωχική περιοχή της Πενσυλβάνια των Ηνωμένων Πολιτειών. Για μένα πολύ σημαντικό ρόλο έπαιξε το ιδιαίτερο ενδιαφέρον μου για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, ιδιαίτερα τα αρχαία ελληνικά μάρμαρα, τα ελληνικά γλυπτά. Αυτή η περίοδος της ελληνικής κλασικής αρχαιότητας, του 5ου π.Χ αιώνα αποτελούσε πάντα το επίκεντρο του ενδιαφέροντός μου.

 

Έχετε μεγάλη εμπειρία σ' αυτή την τέχνη. Πόσο εύκολο ή δύσκολο ήταν για σας να την αποκτήσετε και να προσπαθείτε να είστε πάντοτε δημιουργικός καλλιτέχνης;

Δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολο για εμένα να γίνω φωτογράφος. Όπως γνωρίζετε, οι σπουδές μου πραγματοποιήθηκαν στη Νέα Υόρκη, η οποία ούτως ή άλλως είναι το ιδανικό μέρος να δημιουργεί κανείς, ένα ιδανικό μέρος για τη φωτογραφία, για κάθε φωτογράφο. Αν παρακολουθήσει κανείς τους τουρίστες που επισκέπτονται κάθε μέρα τη Νέα Υόρκη, θα συνειδητοποιήσει ότι έχουν πάντα μαζί τους μία κάμερα για να απαθανατίσουν ό,τι τραβάει την προσοχή τους. Αναφορικά με τον τρόπο που επιχειρούσα πάντοτε να εξελίσσω τα ενδιαφέροντά μου πάνω στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, αξίζει να αναφέρω ότι κατά τη διάρκεια των σπουδών μου και ανάλογα με τη φύση των μαθημάτων παρακολουθούσα μαθήματα για την Ελλάδα, όπως για παράδειγμα ένα μάθημα για τα ήθη και τα έθιμα της Ελλάδας το οποίο ήταν ιδιαίτερα σημαντικό. Μάλιστα, τις γνώσεις που κέρδισα από αυτό το μάθημα τις μετέφερα και στο πρώτο μου ταξίδι στην Ελλάδα που πραγματοποιήθηκε αμέσως μετά την αποφοίτησή μου από το Πανεπιστήμια της Κολούμπια.

 

Επομένως, δεν υπήρξε κάποιος εξωτερικός παράγοντας, κάποιος άνθρωπος ενδεχομένως, που σας οδήγησε στην Ελλάδα και σας παρακίνησε να ασχοληθείτε με τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό;

Φυσικά και όχι. Βέβαια θα πρέπει να σημειώσω ότι υπήρξα ιδιαίτερα τυχερός γενικά στη ζωή μου και πραγματικά η τύχη στάθηκε ιδιαίτερα ευνοϊκή στην περίπτωσή μου. Όταν αποφοίτησα από το Πανεπιστήμιο, υπήρξε ένας φίλος μου ο οποίος μου χάρισε δώρο για την αποφοίτησή μου το εξής: ένα ταξίδι οπουδήποτε στον κόσμο! Και εγώ επέλεξα φυσικά την Ελλάδα! Επομένως, το πρώτο μου ταξίδι εκτός των Ηνωμένων Πολιτειών ήταν στην Ελλάδα, το οποίο ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες μου και τον τρόπο που το είχα φανταστεί. Ούτως ή άλλως, οι προσδοκίες μου ήταν ιδιαίτερα μεγάλες για όσα θα κέρδιζα από αυτό το ταξίδι.

 

Θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τις προκλήσεις που ενδεχομένως συναντήσατε σε όλη την επαγγελματική σας πορεία. Υπήρξαν στιγμές που θέλατε να τα παρατήσετε;

Στα πρώτα βήματά μου, όταν είχα ήδη αποφασίσει ότι θέλω να ασχοληθώ με αυτό το αντικείμενο δεν είχα κάποιους πόρους για να ζήσω. Έτσι έπρεπε να παλέψω προκειμένου να ξεκινήσω τη μετέπειτα πορεία μου. Έτσι, όπως και πολλοί νέοι φωτογράφοι και καλλιτέχνες, στο ξεκίνημα της καριέρας τους, δούλεψα ως φωτογράφος σε περιοδικά και εφημερίδες. Το επάγγελμά μου ήταν να τραβώ φωτογραφίες για λογαριασμό περιοδικών και εφημερίδων. Επομένως, υπήρξαν σαφώς, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια της καριέρας μου σημαντικές δυσκολίες αυτού του τύπου. Αυτό όμως που με διακρίνει, και είναι μάλιστα το κύριο αναγνωριστικό μου στοιχείο είναι το χαμόγελό μου και ο αισιόδοξος τρόπος που βλέπω τα πράγματα. Με κάποιο τρόπο πάντα, ιδίως σε περιπτώσεις δυσκολιών, οι άνθρωποι που συνεργάζονται μαζί μου καταλαβαίνουν την ειλικρίνεια και τη συνέπειά μου στην επαγγελματική μου ζωή. Για παράδειγμα, όσοι ήρθαν και επισκέφτηκαν την έκθεσή μου, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο της Ελλάδας, και δεν είχαν παρακολουθήσει το έργο μου ξανά στο παρελθόν, συνειδητοποίησαν το πάθος μου για την αρχαία Ελλάδα. Αυτό, θεωρώ ότι είναι σημαντικό στοιχείο και ιδιαίτερα εμφανές ακόμη και σε όσουν δεν έχουν συναντήσει ούτε εμένα ούτε το έργο μου καμία φορά. Μιλώντας και πάλι για τον εαυτό μου, θεωρώ θετικό στοιχείο του χαρακτήρα μου ότι παίρνω στα σοβαρά πάντα οποιαδήποτε εργασία μου ανατεθεί. Για παράδειγμα, όταν χρειάστηκε να εργαστώ στο χώρο της εκπαίδευσης, θέλησα να κάνω πάντα περισσότερα από αυτά τα οποία μου είχα υποδείξει να κάνω. Αυτό είναι μάλιστα ένα από τα μυστικά μου.

 

Ποια είναι η δική σας οπτική για την Ελλάδα της κρίσης; Επηρεάζεται η αίσθηση που έχουμε ως Έλληνες για τον πολιτισμό, για την εκπαίδευση;

Θα απαντήσω σ' αυτή την ερώτηση με κάπως διαφορετικό τρόπο. Στον ΙΑΝΟ το Δεκέμβριο του 2013, με αφορμή την ολοκλήρωση της έκθεσής μου στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο με τίτλο Αποτυπώνοντας το Αρχαίο Κάλλος, εκτέθηκε ομότιτλο λεύκωμα μου, όπου υπήρχε συγκεκριμένα ένα έργο μου το οποίο το χρησιμοποιώ ως απάντηση - σχόλιό για τα όσα συμβαίνουν με την οικονομική κρίση. Στο έργο αυτό απεικονιζόταν το χέρι του Θεού Δία από τη μία πλευρά και από την άλλη το χέρι ενός ζητιάνου στο δρόμο. Με τον τρόπο αυτό, απεικονίζω τη σύγχρονη εκδοχή της πραγματικότητας. Αυτό το έργο λειτουργεί ως αλληγορία σε σύγκριση με το γλυπτό το οποίο αναπαριστά το χέρι του Θεού Δία να συναντά το χέρι ενός ανθρώπου. Κατά τη γνώμη μου αυτά τα έργα έχουν ένα συμβολισμό. Αυτό το οποίο κατέχουν οι Έλληνες και είναι ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο, είναι η εκπληκτικά πλούσια ιστορία, η οποία υπερβαίνει την κρίση και υπάρχει παράλληλα με την κρίση. Η ιστορία, την οποία έχουν χαρίσει σε όλο τον κόσμο. Όλα τα πράγματα για τα οποία πάντοτε υπάρχει ενδιαφέρον από όλο τον κόσμο, ανεξαρτήτως περιόδων κρίσεων, όπως, φιλοσοφία, πολιτισμός, θέατρο, σκέψη, τέχνη - που αποτελούν αντικείμενα εκπαίδευσης - εμπεριέχονται στην ελληνική ιστορία. Αυτό το οποίο επιδιώκω να πραγματοποιήσω με τα έργα και με τις εκθέσεις μου που φιλοξενούνται στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην Αθήνα, στην Κωνσταντινούπολη, είναι να υπενθυμίσω ιδίως σε εσάς τους Έλληνες κάτι το οποίο εσείς ίσως δεν αναγνωρίζετε ήδη, το πόσο πολλά σας οφείλει ο υπόλοιπος κόσμος για τον μεγάλο πολιτισμό σας. Είναι σαφές ότι ο πολιτισμός αυτός έχει γεννηθεί αιώνες πριν. Όμως δεν πρέπει να ξεχνά κανείς ότι ο πολιτισμός αυτός γεννήθηκε στην Ελλάδα και πουθενά αλλού. Ένα πράγμα το οποίο λέω πάντοτε στους φοιτητές μου είναι το εξής: απλά σκεφτείτε! Περπατάμε όλοι στους ίδιους δρόμους, στα ίδια μονοπάτια όπου έζησαν και δραστηριοποιήθηκαν όλοι οι μεγάλοι άντρες του αρχαίου κόσμου. Αν δεν υπήρχε ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός δεν θα υπήρχε ο σημερινός πολιτισμός με τον τρόπο που τον γνωρίζουμε. Αυτό ακριβώς είναι και το μήνυμα που θέλω να κοινοποιήσω και στους αναγνώστες του IANOS MAGAZINE και όχι μόνο: ο πολιτισμός είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί κανείς να αποσπάσει, να κλέψει από την Ελλάδα. Ο πολιτισμός βέβαια δεν μπορεί να μεταφραστεί σε δολάρια, σε ευρώ, σε κάποιο νόμισμα, δεν μπορεί να μεταφραστεί σε χρηματική αξία. Ωστόσο, το χρέος του κόσμου ολόκληρου στους Έλληνες για τον πολιτισμό τους είναι ανεκτίμητο. Αυτός είναι ένας από τους σημαντικότερους λόγους που είμαι τόσο μεγάλος λάτρης του ελληνικού πολιτισμού. Αυτό ακριβώς είναι το μήνυμα το οποίο απευθύνω και στους πολιτικούς της χώρας σας. Αν και υπάρχουν πολιτικοί που πολλές φορές θέλουν να κάνουν τα πράγματα χειρότερα απ' ό,τι είναι, το δικό μου μήνυμα είναι ότι δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ξεχνούν τον πολιτισμό της χώρας.

 

Ποια είναι τα συναισθήματά σας κάθε φορά που φεύγετε από την Ελλάδα; Τι κουβαλάτε μαζί σας το ταξίδι της επιστροφής;

Κάθε φορά που φεύγω από την Ελλάδα αποφεύγω να λέω αντίο. Για την ακρίβεια δεν μου αρέσει καθόλου η λέξη αντίο. Καταρχάς αυτό που πρέπει να πω είναι ότι κάθε φορά που επιστρέφω στην πατρίδα μου κουβαλώ μαζί μου εκατοντάδες ή και χιλιάδες φωτογραφίες μνημείων, κτιρίων, αγαλμάτων από τους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας. Πρέπει πάντα να βγάζω τις καλύτερες δυνατές φωτογραφίες με τη μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια. Και αυτό γιατί στην Ελλάδα δε μεταφέρω όλο μου τον εξοπλισμό. Επομένως, επιστρέφω με ένα μεγάλο φορτίο κάθε φορά μαζί μου. Κάθε φορά έρχομαι σε επικοινωνία με την Ίριδα Κριτικού, η οποία είναι φίλη μου, μία εξαιρετική γυναίκα, ιστορικός τέχνης, επιμελήτρια εκθέσεων, η οποία ουσιαστικά διαμόρφωσε την ευρωπαϊκή μου καριέρα. Και την ευχαριστώ ιδιαίτερα για αυτό αλλά και τον πολύ σημαντικό μου φίλο, Μάριο Βουτσινά, ο οποίος με φιλοξενεί κατά την παραμονή μου στην Αθήνα, ακόμη και 4 με 5 μήνες! Ο ίδιος, ως καλλιτέχνης και εικαστικός, επιμελήθηκε το στήσιμο της έκθεσης των έργων μου στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Αθήνας. Είμαι πολύ χαρούμενος που έχω γνωρίσει και αυτούς τους δύο πολύ σημαντικούς ανθρώπους και έχουν πλέον γίνει φίλοι μου. Μπορώ τώρα να μοιραστώ μαζί σας, πόσο περήφανος αισθάνομαι που φιλοξενείται ένα έργο μου, που μάλιστα είναι από τα αγαπημένα μου, στη μόνιμη Συλλογή Εκθεμάτων του Αρχαιολογικού Μουσείου της Αθήνας καθώς και ένα ακόμη το οποίο βρίσκεται στη Μόνιμη Συλλογή Εκθεμάτων στο Μουσείο Μπενάκη στην Ελλάδα.

 

Είστε πολυπράγμων! Συγγραφέας, φωτογράφος, επιμελητής εκθέσεων έργων τέχνης και ειδήμων σε θέματα τέχνης. Δημιουργείτε τέχνη, γράφετε για την τέχνη. Επιπλέον είστε καθηγητής της αρχαίας ελληνικής τέχνης και του πολιτισμού. Ποια από όλες αυτές τις ενασχολήσεις σας είναι η πιο ενδιαφέρουσα και η πιο σημαντική για εσάς;

Η φωτογραφία! (γέλια). Σαφώς και το γράψιμο συνιστά μεγάλη πρόκληση και είναι μία από τις πιο σημαντικές ενασχολήσεις ειδικά όταν επιστρέφω στην πατρίδα μου, τη Φλόριντα. Γενικώς μου αρέσουν πολύ οι προκλήσεις και ειδικά μου αρέσει να πετυχαίνω τους στόχους μου. Στο τελευταίο μου ταξίδι στην Ελλάδα δεν έχασα κανέναν στόχο!

 

Το ενδιαφέρον σας για τον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό, επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην κλασική Αθήνα, με επίκεντρο τον Παρθενώνα. Έχετε επισκεφτεί και άλλες περιοχές στην Ελλάδα και αρχαιολογικούς τόπους;

Έχω επισκεφτεί την Αθήνα και με αφορά ιδιαίτερα ο Παρθενώνας. Έχω επισκεφτεί και την Αρχαία Ολυμπία και τους Δελφούς. Πιο συγκεκριμένα, οι Δελφοί και ο αρχαιολογικός τους χώρος είναι από τους πιο αγαπημένους μου προορισμούς στην Ελλάδα, διότι είναι ένα απόλυτα μαγικό μέρος! Θεωρούνταν για πάνω από μία χιλιετία το κέντρο του τότε γνωστού κόσμου. Θα σας αφηγηθώ και μία ιστορία, ένα μοναδικό γεγονός το οποίο μου συνέβη κατά τη διάρκεια της πρώτης μου επίσκεψης στους Δελφούς. Επρόκειτο για ένα ταξίδι επεισοδιακό. Είχε πολύ άσχημο καιρό, μία πολύ έντονη καταιγίδα συνοδευόμενη από αστραπές και βροντές. Με την άφιξή μας στους Δελφούς, στο σημείο όπου βρισκόταν το ξενοδοχείο μας, και εμείς αρχίσαμε να αποβιβαζόμαστε από το λεωφορείο, ξαφνικά με μαγικό τρόπο, η καταιγίδα σταμάτησε και άρχισαν εντελώς ξαφνικά να πετούν αετοί στον ουρανό. Επρόκειτο για ένα θαύμα. Ένιωσα σαν να επρόκειτο για μία θεϊκή παρέμβαση. Το γεγονός αυτό το ερμήνευσα σαν ένα μήνυμα που μου μετέδιδε ο Δίας και μου έλεγε ότι επέστρεφα πλέον στο σπίτι, στην πατρίδα.

Άλλωστε η Αρχαία Ολυμπία είναι η πατρίδα του αγαπημένου μου αγάλματος, του αγάλματος του Ολυμπίου Διός. Φτάνοντας σ΄αυτό το σημείο λοιπόν, και όταν επρόκειτο να μιλήσω γι'αυτό στους μαθητές μας, τους είπα ότι το άγαλμα ήταν τόσο μοναδικό επομένως δε χρειαζόταν καμία περιγραφή για αυτό, διότι θα αδικούσε το άγαλμα. Ένα άλλο σημαντικό έκθεμα της Αρχαίας Ολυμπίας ήταν ένα κομμάτι από μία σπασμένη κούπα, στο κάτω μέρος της οποίας υπάρχει η επιγραφή που επισημαίνει ότι πρόκειται για έργο του Φειδία. Επομένως γνωρίζουμε χωρίς αμφιβολία σε ποιον ανήκει η κούπα.

 

Τι έχετε να πείτε σχετικά με την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα;

Είναι σαφώς ένα ζήτημα το οποίο με ενδιαφέρει ιδιαίτερα και είμαι υπέρ της επιστροφής των μαρμάρων στην πατρίδα τους από το Βρετανικό Μουσείο που εκτίθενται μέχρι σήμερα. Είναι κάτι το οποίο εγώ προσωπικά θεωρώ προσβλητικό. Μάλιστα, ένας από τους στόχους που έχω θέσει, που αποτελεί και ένα από εκείνα τα πράγματα τα οποία θέλω να κάνω πράξη στη ζωή μου είναι το εξής: να σταθώ στο αρχαιολογικό μουσείο της Αθήνας και να να αναφωνήσω απευθυνόμενος στην Αγγλία: “Φέρτε πίσω τα ελληνικά μάρμαρα στο σπίτι τους, στην Ελλάδα”!

 

 
: Άγνωστο
: Άγνωστο