x
NEW IANOS E-SHOP
Δείτε το νέο site του ΙΑΝΟΥ
 
 

* του Δημήτρη Μπεκιάρη

 

"Μα τι στο διάολο είναι τελικά ένα μυθιστόρημα;" αναρωτιέται ο Πάκο Ιγκνάσιο Τάιμπο II στην αρχή του Περαστικού.

Το κείμενο που ακολουθεί είναι τα ίχνη που έχει αφήσει το πέρασμα του Σεμπαστιάν Σαν Βισέντε, του Ισπανού αναρχικού που έδρασε στο Μεξικό στη διάρκεια της δεκαετίας του 1920.

Ποιός είναι όμως ο Σεμπαστιάν Σαν Βισέντε;

"Κανένας δρόμος δεν θα πάρει το όνομα του Σαν Βισέντε. Ακόμα και σήμερα είναι μονάχα ένας λεκές, ένα κομμάτι σύννεφο.

"Η σκιά της σκιάς" θα πω για εκείνον και για άλλους φίλους του σε κάποιο μυθιστόρημα. Σκαλίζοντας αρχεία, μέσα σε παλιά χαρτιά και μικροφίλμ, το όνομά του εμφανιζόταν εδώ και κει. Μερικές φορές αρκεί για να υφάνεις ένα κομματάκι ιστορία· ποτέ δεν φτάνει για να ολοκληρωθεί. Δεν υπάρχει κείμενο με την υπογραφή του, ούτε μία παρέμβασή του σε συνέδριο στενογραφημένη, ούτε ένα δικό του άρθρο ολόκληρο.

Δεν υπάρχουν φωτογραφίες, ούτε αποδείξεις ενοικίου στο όνομά του (ποτέ δεν είχε σπίτι), ούτε πιστοποιητικό γάμου ή εγγραφές γεννήσεων παιδιών σε μητρώα. Μόνο σκόρπια αποσπάσματα σε στήλες εφημερίδων, που δημιουργούν μια σκιά του ανθρώπου εκείνου." Ο Τάιμπο σε αυτό το έργο αναλαμβάνει ο ίδιος το ρόλο του ντετέκτιβ και συνθέτει ένα μυθιστόρημα εν είδει ντοκουμέντου. Χρησιμοποιώντας διάφορες μορφές και στυλ, από αρχεία εφημερίδων και μυστικών υπηρεσιών μέχρι συνεντεύξεις, αναφορές, μαρτυρίες και αναμνήσεις, στοιχειοθετεί το ψηφιδωτό μιας μυστηριώδους φιγούρας που έδρασε στο σκοτάδι και διερωτάται για τη φύση της λογοτεχνίας.

Σε μια παλαιότερη συνέντευξή του, άλλωστε, έχει δηλώσει ότι η δουλειά του ιστορικού είναι σαν του ιδιωτικού ντετέκτιβ.

Γιατί όχι και του συγγραφέα;

Το φασματικό πλαίσιο εντός του οποίου κινείται ο Σαν Βισέντε ανακαλεί την θολή περιοχή μεταξύ πραγματικότητας και φαντασίας που αποκαλούμε λογοτεχνία και για συγγραφείς σαν τον Τάιμπο έχει την ικανότητα να μας μιλάει για τη ζωή με τον πιο άμεσο τρόπο. Κι ίσως, τελικά, η απάντηση στο ερώτημα ποιος ήταν ο Σαν Βισέντε να απαντά και στο ερώτημα τι είναι ένα μυθιστόρημα· μεταπλάθοντας στοιχεία πραγματικά μαζί με φανταστικά να δημιουργείς μια περιοχή πιο αληθινή και από την αλήθεια.

 

Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΑΓΡΑ σε μετάφραση του Κρίτωνα Ηλιόπουλου.

 


Ο Πάκο Ιγνάσιο Τάιμπο ΙΙ γεννήθηκε στην Χιχόν της Ισπανίας το 1949 και από τα τέλη του 1958 ζει στο Μεξικό. Ιστορικός, δημοσιογράφος και συγγραφέας, έχει γράψει περισσότερα από πενήντα έργα, μεταξύ των οποίων μυθιστορήματα, διηγήματα και δοκίμια. Θεωρείται ένας από τους καλύτερους σύγχρονους συγγραφείς αστυνομικών μυθιστορημάτων. Είναι ένας από τους ιδρυτές της Διεθνούς Ένωσης Συγγραφέων Αστυνομικής Λογοτεχνίας και ο εμπνευστής και διοργανωτής του ετήσιου φεστιβάλ νουάρ Σεμάνα Νέγρα στη Χιχόν της Ισπανίας. Τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, μεταξύ των οποίων στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα γερμανικά και στα ιταλικά. Έχει διακριθεί με πολλά σημαντικά βραβεία, μεταξύ των οποίων τα Βραβεία Dashiell Hammett και Planeta. Στα ελληνικά κυκλοφορούν τα έργα του, Η σκιά της σκιάς, Η ζωή η ίδια, Το ποδήλατο του Λεονάρντο, Χωρίς αίσιο τέλος, Τρεις ιστορίες για Ζαπατίστας εκεί που δεν υπάρχουν Ζαπατίστας, Και σαν σκιές επιστρέφουμε.