ΜΙΚΡΕΣ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΡΩΓΜΕΣ ΤΟΥ ΧΡΟΝΟΥ

Συγγραφέας: ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Εκδότης: IANOS

Περίληψη - Πρόκειται για μια συλλογή από τριάντα τέσσερα αυτοτελή διηγήματα, που ξεπηδούν από τις ρωγμές του χρόνου και μας ταξιδεύουν, μέσα από μια γλαφυρή και λυρική αφήγηση, σε διαδρομές κοντινές και μακρινές, από το «αγιασμένο» Διδυμότειχο στην «πλανεύτρα» Νέα Υόρκη, διαδρομές οικείες μα και μεταφυσικές. Εμπειρίες ζωής και συναντήσεις με σημαντικά πρόσωπα......

Αρχική Τιμή: 10.00 €

Τιμή IANOS: 9.00 (Κέρδος: 1.00 €)

Άμεσα διαθέσιμο. Αποστολή εντός 1-3 εργάσιμων ημερών.

Δωρεάν μεταφορικά

Για αγορές άνω των 25 €

Δωρεάν αντικαταβολή

Για αγορές άνω των 25 €

Άμεση παράδοση

Σε όλη την Ελλάδα

ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ

Συγγραφέας
ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
Ο Κωνσταντίνος Α. Τριανταφυλλάκης γεννήθηκε στο Ασημένιο Έβρου. Τελείωσε το Γυμνάσιο Διδυμοτείχου. Το 1975 ήρθε στην Αθήνα και σπούδασε στην Πάντειο. Το 1979 εγκαταστάθηκε στη Νέα Υόρκη για μεταπτυχιακές σπουδές στα Οικονομικά, στις Πολιτικές Επιστήμες (Μaster) και στις Διεθνείς Σχέσεις (Διδακτορικό). Στην Ελλάδα επέστρεψε το 1990. Εργάζεται ως σύμβουλος επιχειρήσεων σε θέματα Μarketing και Επικοινωνίας. Άλλα έργα του συγγραφέα: Αλλιώς τα είχαμε σχεδιάσει... (2012), Ημερολόγια Χαρμολύπης (2014), Μια άλλη ευκαιρία... (2017) τα οποία κυκλοφορούν από τις εκδόσεις ΙΑΝΟS.

Περίληψη

Πρόκειται για μια συλλογή από τριάντα τέσσερα αυτοτελή διηγήματα, που ξεπηδούν από τις ρωγμές του χρόνου και μας ταξιδεύουν, μέσα από μια γλαφυρή και λυρική αφήγηση, σε διαδρομές κοντινές και μακρινές, από το «αγιασμένο» Διδυμότειχο στην «πλανεύτρα» Νέα Υόρκη, διαδρομές οικείες μα και μεταφυσικές. Εμπειρίες ζωής και συναντήσεις με σημαντικά πρόσωπα του κόσμου τούτου, που πίσω τους κρύβεται ο «πανταχού παρών» συγγραφέας, συνθέτουν έναν καμβά δυνατών συναισθημάτων, καθημερινών διδαγμάτων και φιλοσοφικών αναζητήσεων, από τον οποίο δεν θα μπορούσαν να λείπουν η αέναη επιστροφή στις ρίζες, η αστείρευτη αγάπη για τη ζωή και το αδιάκοπο κυνήγι του ονείρου.

Πληροφορίες προϊόντος

  • SKU:
    0458840
  • ISBN:
    978-618-5141-58-5
  • ISBN2:
    9786185141585
  • Εκδότης:
    IANOS
  • Συγγραφέας:
    ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΑΚΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ
  • Συντελεστής:
    ΦΑΜΕΛΟΥ ΝΑΝΤΙΑ
  • Έτος κυκλοφορίας:
    2019
  • Σελίδες:
    272
  • Διαστάσεις:
    14,5χ21
  • Βάρος:
    0.4400 kg
  • Χώρα:
    ΕΛΛΑΔΑ

Αξιολογήσεις

μικρές ιστορίες ιστορίες διαλόγου και διαλογισμού Review by Δώρα Κούρκουλου, φιλόλογος
Πολλές -αλλά όχι όλες -από τις ιστορίες των Μικρών Περιπλανήσεων στις Ρωγμές του Χρόνου διαδραματίζονται στις άκρες της πανεπιστημιακής κοινότητας με κεντρικό ήρωα ένα φοιτητή. Πρόκειται για την περσόνα του ίδιου του συγγραφέα -αν κρίνουμε το έργο βιογραφικά. Η ταύτιση αυτή όμως αν και προσφέρει αφηγηματική συνοχή και συνέχεια, δεν είναι επαρκές ερμηνευτικό μέσο. Αυτό όχι μόνο γιατί ο φοιτητής των μικρών περιπλανήσεων αλλάζει ονόματα και καταστάσεις, αλλά κυρίως γιατί παραμένει αρκετά ανθρώπινος ώστε να κάνει ένα βήμα πίσω και έξω από την ιστορία του, να κρατήσει σφιχτά τα χέρια των συμφοιτητών του και να θαμπώσει με αυτό τον τρόπο τα σύνορα τόσο της διηγηματικής, όσο και της και προσωπικής αυτοτέλειας.

Η θεματολογία των ιστοριών του είναι το φάσμα της φοιτητικής εμπειρίας: οι πρώτες, “ταπεινές” δουλειές, τα μεταπτυχιακά στο εξωτερικό ,εν προκειμένω στην Αμερική, οι πρώιμες οικονομικές δυσκολίες, η νοσταλγία, ο επαναπροσδιορισμός των μεγάλων ερωτημάτων για το Θεό και την πολιτική, οι φιλίες, οι πρώτοι έρωτες -κυρίως οι απογοητεύσεις τους. Ιστορίες που είναι τόσο οικείες όσο μοναδικές. Δεν είναι λίγο αυτό. Σήμερα, η παγκόσμια πανεπιστημιακή κοινότητα στο χώρο της εκπαίδευσης έχει αρχίσει να αναγνωρίζει αυτό, που ήδη γνωρίζαμε εμπειρικά: την ανώτερη παιδαγωγική και ηθοπλαστική διάσταση -πλέον της ψυχολογικής - των βιωμάτων και αφηγήσεων, που ανήκουν στα σύνορα των ιδρυμάτων και των θεσμών, και το ρόλο τους στη δημιουργία μιας συλλογικής αφήγησης και πολιτικής συνείδησης. Ακόμη και αν όποια ανάλυση σταματούσε εδώ, οι Μικρές Περιπλανήσεις ως σημείο συνάντησης της παιδείας και της δια βίου εκπαίδευσης, με την πολιτική, την οικονομία και την επιχειρηματικότητα, αξίζουν την προσοχή μας.

Υπάρχει όμως μία μοναδική ιστορία ανάμεσα στις Μικρές Περιπλανήσεις. Ονομάζεται ο “Μάο ως σύμβουλος επιχειρήσεων.” Είναι, νομίζω όχι τυχαία, τοποθετημένη στη μέση του βιβλίου, στην καρδιά της υπόλοιπης διήγησης και ταυτόχρονα κάπως μακριά από το πολιτιστικό συγκείμενό της. Η ιστορία αυτή, σε αντίθεση με τις άλλες, διαδραματίζεται μέσα σε πανεπιστημιακή αίθουσα, στο χώρο, που -η προσδοκία είναι τουλάχιστον ότι - πληροφορεί την πραγματικότητά μας και την περιγράφει ταυτόχρονα, εκεί που διαφαίνονται οι τάσεις και εκεί που παραδοσιακά κοιτούμε για καθοδήγηση. Κεντρική στη διήγηση είναι η παρακολούθηση από το φοιτητή μιας διάλεξης πριν από σαράντα περίπου χρόνια για την οικειοποίηση του Κόκκινου Βιβλίου του Μάο από τον αμερικανικό επιχειρηματικό κόσμο. Ο καθηγητής Νταν Ρίχτε,ρ που μιλά σε μια κατάμεστη αίθουσα αναγνωρίζει τη συνθηματική αξία και αναγνωρισιμότητα των λόγων του Μάο που ταιριάζει στον ιλιγγιώδη ρυθμό παραγωγής της αμερικανικής ακαδημίας κα επιχείρησης. Εντούτοις, με αρκετή δόση ειρωνείας και χιούμορ, βάζει μεγεθυντικό φακό επάνω από την εφαρμογή τους, στον κυνισμό, το λαϊκισμό και τους μηχανισμούς εξαπάτησης που κρύβονται πίσω από απλά συνθήματα, στην προσποίηση εργατικότητας ενόψει αποτυχίας και τις βιαστικές αποφάσεις με σκοπό την καταπίεση οποιουδήποτε απολογισμού. Η ιστορία είναι μοναδική για τον επιπλέον λόγο ότι, όπως είναι η πανεπιστημιακή συνήθεια, επικρατεί η διάλεξη και η παρατήρηση -ο ζωντανός διάλογος που χαρακτηρίζει τις υπόλοιπες αφηγήσεις περιγράφεται μόνο στο παρασκήνιο.

Η ιστορική αναφορά δεν είναι τυχαία: μιλάμε για την εποχή όπου ο Jean-François Lyotard έγραφε στην «Μεταμοντέρνα Συνθήκη» του για την κατάρρευση των μεγάλων αφηγημάτων της ανθρωπότητας και το επικείμενο τέλος του ψυχρού πολέμου. Στο μανιφέστό του εκκολάπτετο ο Πόλεμος των Επιστημών που ακολούθησε την εισβολή και κυριαρχία του μεταμοντερνισμού στην -Αμερικανική τουλάχιστον -πανεπιστημιακή σκηνή. Δεν ξέρω αν είναι η αναμέτρηση των πολιτευμάτων που υπαινίσσεται στην ανάλυσή του ο καθηγητής, ο δημόσιος χαρακτήρας της διάλεξης εκτός εγγεγραμμένων φοιτητών, ή η μίμηση καταγραφής της από μνήμης άριστης δημηγορίας, που μου θυμίζει την Θουκυδίδεια μέθοδο. Η σύνδεση όμως, με παραπέμπει στην Θουκυδίδεια παγίδα και μια απειλή αναμέτρησης που τώρα στέκεται μπροστά μας πιο δυνατά από ποτέ, με πολώσεις να οξύνονται σε τοπικό ταυτόχρονα και παγκόσμιο επίπεδο, εκφράζοντας μια παράξενη πνευματική παλινδρόμηση που επιφανειακά διαψεύδει τον Lyotard, αλλά δικαιώνει τους βαθύτερους προβληματισμούς του.

Χρόνια μετά, ο φοιτητής συναντά ξανά τον καθηγητή του και του θυμίζει την ομιλία. Την κατάρρευση των ιδεολογικών αφηγημάτων, που είχε προαναγγείλει η διάλεξή του, έχει ακολουθήσει η πτώση των γεωγραφικών, θεσμικών και χρονικών συνόρων, ως άμεσο αποτέλεσμα της παγκοσμιοποίησης. Ο καθηγητής κρούει ξανά τον κώδωνα του κινδύνου και εστιάζει ακόμη παραπάνω σε ένα κεντρικό σημείο των Μικρών Περιπλανήσεων: την συρρικνώμενη αίσθηση του χρόνου και την απορρέουσα απαξίωση της ανθρώπινης υπόστασης. Και εδώ αξίζει λίγο να σταθούμε.

Η παγκοσμιοποίηση ως θεωρία παραπέμπει κυρίως σε γεωγραφικές και οικονομικές αλλαγές. Η έννοια του χρόνου, όταν διεισδύει στην ανάλυση, εστιάζει στην αμεσότητα της επικοινωνίας και την αναγκαία ταχύτητα λήψης αποφάσεων. Πολύ πιο σπάνια αναφερόμαστε στις επιπτώσεις που έχει η νέα αίσθηση του χρόνου σε ένα αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης ύπαρξης: την επεξεργασία προσωπικού ή συλλογικού τραύματος. Αυτό γιατί συνήθως, το τραύμα μπαίνει σε μια μακρά λίστα προβλημάτων, που υποχρεούμαστε να ξεπεράσουμε, ή μάλλον να αγνοήσουμε με επιτυχία. Οι Μικρές Περιπλανήσεις στις Ρωγμές του Χρόνου προσφέρουν μια εναλλακτική: βιώνουμε το τραύμα, το απολογίζουμε και το προσμετράμε στα μαθήματα της ζωής μας απομακρυνόμενοι σιγά σιγά από αυτό. Σε μια άλλη ιστορία, τις “Τυχαίες Συναντήσεις”, ο φοιτητής μας (το όνομά του εδώ είναι Κωνσταντίνος) σερβίρει ένα ακριβό μπουκάλι ουίσκι και μεθά με αυτόν τον παππού Μπέρνι, που έχασε την προηγούμενη μέρα την επιχείρησή του σε ένα coup d'étatτου διοικητικού συμβουλίου του. Στις Μικρές Περιπλανήσεις, οι άνθρωποι που συναντάμε έχουν και εκείνοι τις ρωγμές τους στο χρόνο και ο φοιτητής μας, μαθαίνει από αυτές τόσο, όσο από τις δικές του.

Υπάρχει μια μορφή Ιαπωνικής Τέχνης, το kintsugi, όπου σπασμένα αντικείμενα επισκευάζονται στις ρωγμές τους με χρυσό ή ασήμι. Σε μια εποχή γρήγορων αλλαγών και υποτιθέμενων επειγουσών αναγκών, το kintsugi ξαναγεννήθηκε στο facebook και τα άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ως συμβολισμός της θεραπείας για να μας θυμίσει ότι οι δυσκολίες μας μας κάνουν καλύτερους -ένα υπέροχο μάθημα και πιθανότατα άξιο, όταν ο στόχος μας είναι απλά η επιβίωση. Στην πραγματικότητα όμως, το kintsugi δεν είναι τελεολογικό και δεν βιάζει χρονικά, ή κάπως αλλιώς, την επιχρύσωση της ρωγμής. Πιστό στις φιλοσοφίες των wabi-sabi και mushin, αποδέχεται το χρόνο, τη βίωση της στιγμής και του πεπρωμένου, και εστιάζει στη ρωγμή για όσο χρειάζεται στο βάθος, πλάτος και μήκος της. Αναγνωρίζει, κυρίως, ότι τα αντικείμενα, όπως οι άνθρωποι, και κατ’ επέκταση οι παραδόσεις, και οι αξίες δεν πετάγονται γιατί πάλιωσαν.

Ο Κωνσταντίνος Τριανταφυλλάκης σαν τεχνίτης του kintsugi επεξεργάζεται τις ρωγμές της σπασμένης ανθρώπινης ύπαρξης και τις γεμίζει χρυσό. Μεταφορές, ιδέες και ιστορίες που παραπέμπουν σε μια άλλη εποχή, με ένα φρέσκο φακό και ευέλικτο ιδεολογικό φίλτρο, με εκπεφρασμένες αλλά και ψιθυριστές κειμενικές και πολιτισμικές αναφορές που εκτείνονται γεωγραφικά και χρονικά από τον Όμηρο ως τον Καβάφη, τον Καζαντζάκη και πιο πέρα. Οι αναφορές αυτές, στο πλήθος τους ελληνικές και ποτισμένες από την εντιμότητα και αθωότητα μιας άλλης εποχής, συνόδευσαν τον συγγραφέα ένα ωκεανό πιο πέρα και ήταν το εισιτήριό του για την επιστροφή. Οι ιστορίες των Μικρών Περιπλανήσεων μας τραβούν αβίαστα στο δικό τους κόσμο -βήμα βήμα για κάθε μια από τις αισθήσεις που ενσωματώνονται στην εμπειρία ανάγνωσης και ολοκληρώνονται με κάθε χτύπο και νότα των τραγουδιών που ακούγονται στο background τους. Αυτό το καταφέρνουν χωρίς να επιβάλλουν άσκοπη συναισθηματική φόρτιση, εξασφαλίζοντας ένα ήσυχο ρυθμό στην πυκνότητα της διήγησης -σε αυτό το ρυθμό βρίσκουμε καθολική και ακούραστη την παρουσία του Φρέντυ Γερμανού, και την αυθεντικότητα των συνειρμών του.

Ταυτόχρονα, δε μπορώ παρά να μη παρατηρήσω την αυτοαναφορικότητα, η οποία ξεπερνά την αυτοβιογραφική διήγηση και συνδέει την εμπειρία με τη γραφή και το άτομο με το λόγο του. Κάθε λογοτεχνικό έργο έχει βέβαια υποβόσκουσα την ιστορία της αναζήτησης φωνής του συγγραφέα του. Εδώ, ως ερμηνευτικά εργαλεία, αξίζουν να σημειωθούν η διαβάθμιση στη χρήση του προσώπου ανάμεσα στα διηγήματα και η αφηγηματική οπτική γωνία. Οι Μικρές Περιπλανήσεις ξεκινούν με ιστορίες συλλογικές -της ξενιτιάς, της προσφυγιάς, του χαμένου έρωτα. Οι πρωταγωνιστές τους είναι πιο μικροί από τις εμπειρίες τους και τις βιώνουν σχεδόν απρόσωπα -είναι ενδιαφέρον ότι δεν υπάρχουν ιδιαίτερες περιγραφές φυσικών χαρακτηριστικών στο βιβλίο, ιδιαίτερα δε, λείπουν οι σκιαγραφήσεις χαρακτηριστικών προσώπου, αν και βαθαίνουν οι περιγραφικές εκφράσεις συναισθημάτων. Για αυτό λέγονται σε τρίτο πρόσωπο, με τον παντογνώστη αφηγητή άλλες φορές να διεισδύει στα κίνητρα των ηρώων του και άλλες να στέκεται διακριτικά και να αφήνει την πρωτοβουλία στον αναγνώστη.

Οι τελευταίες ιστορίες, λέγονται σε πρώτο ενικό πρόσωπο -είναι άλλωστε και ο τίτλος της ενότητας. Αφορούν τις συναντήσεις του ίδιου του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλάκη με σημαντικές προσωπικότητες: τον Μάνο Χατζιδάκη, τον Τάκη Λαμπρία, τον Γρηγόρη Μπιθικώτση, τον Σάκη Καράγιωργα, την αλληλογραφία με τη Maya Angelou αλλά και τις μνήμες του χωριού, της εκκλησίας, του αμφιθεάτρου, την ανώτερη όλων μορφή της μητέρας, μέσω του υπερήλικα μπαρμπα-Σαμ που δεν μπορεί να ξεχάσει, στα 92 του, τη δική του. Οι ιστορίες αυτές, οι πιο προσωπικές έμειναν -σχεδόν όλες στο τέλος, όπου ο συγγραφέας φαίνεται να ανεβαίνει με κάθε μία ένα ένα τα σκαλοπάτια της προσωπικής και επαγγελματικής του εξέλιξης. Οι διηγήσεις σε πρώτο ενικό δεν αναλύουν πλέον το τραύμα της γενιάς και του ίδιου του συγγραφέα αλλά το πολιτιστικό και προσωπικό υλικό, με το οποίο επεξεργάστηκε και επούλωσε τα πρώτα.

Αφήνω για το τέλος τη μέση περίπου και το Επίμετρο των Μικρών Περιπλανήσεων, τη χρήση του β’ ενικού προσώπου, όπου το κέντρο της διήγησης απομακρύνεται από το πρόσωπο για να εστιάσει αυτή τη φορά στα ταξίδια, τη νοσταλγία και τη μνήμη. Στο χώρο των επιχειρήσεων, του ανθρώπινου δυναμικού και της αυτοβοήθειας, ίσως δεν υπάρχει πιο επιτυχημένο βιβλίο από τις Επτά Συνήθειες των Επιτυχημένων Ανθρώπων. Σε αυτό, ο συγγραφέας του, ο Stephen Covey, περιγράφει την πορεία του επιτυχημένου ανθρώπου από την εξάρτηση στην ανεξαρτησία. Σε αντίθεση όμως με την κοινή πλάνη ότι η ανεξαρτησία είναι ο τελικός μας σκοπός, ο Covey τοποθετεί ως ύψιστο στόχο και απαραίτητη προϋπόθεση επιτυχίας, την διεξάρτηση -interdependency, το διάλογο, τη συνεργασία και τη συλλογική σύνθεση. Οι Μικρές Περιπλανήσεις αποτελούν αυτοτελείς ιστορίες, αλλά η συνέχειά τους έγκειται στην πορεία προς την ολοκλήρωση και την διαλεκτική μέθοδο, το σημείο εκείνο, όπου μπορούμε να βγούμε από τις προσωπικές μας καταστάσεις, να διαλεχθούμε με τον εαυτό μας, την προσωπική μας ιστορία και με το χρόνο. Σε β’ ενικό. Πυξίδα, όπως είπε ο καθηγητής Νταν Ρίχτερ, εκτός αμφιθεάτρου αυτή τη φορά, παραπέμποντας το Σεφέρη και εκείνος με τη σειρά του στον Οιδίποδα, ο άνθρωπος.
(Αναρτήθηκε στις 26/6/2019)
Μικρές περιπλανήσεις, μεγάλες αναζητήσεις Review by Γεώργιος Λ. Κωνσταντόπουλος, Δικηγόρος
Οι «Μικρές περιπλανήσεις στις ρωγμές του χρόνου», ώριμο πια δείγμα συγγραφικής ικανότητας, ψυχογραφικής σκιαγράφησης των πρωταγωνιστών, περιγραφικής λεπτότητας, ισορροπίας μεταξύ ευρηματικής μυθοπλασίας και αυτοβιογραφούμενης πραγματικότητας και μιας υψηλής αφηγηματικής τεχνικής, αποκρυσταλλώνουν τον συγγραφικό χαρακτήρα του Κωνσταντίνου, ο οποίος καθιερώνεται μεταξύ των πλέον διακριθέντων της νεώτερης γενιάς Ελλήνων πεζογράφων.

Με αφετηρία το «Αλλιώς τα είχαμε σχεδιάσει…», στη συνέχεια με τα «Ημερολόγια Χαρμολύπης» και το «Μια άλλη ευκαιρία…» και επιστέγασμα το βιβλίο αυτό παγιώνονται ορισμένα επαναλαμβανόμενα χαρακτηριστικά μοτίβα, τα οποία ειδοποιούν την συγγραφική γραφίδα του Τριανταφυλλάκη από άλλες.

Με το αποθησαύρισμα εμπειριών του, που για τους περισσότερους εξ ημών αντιστοιχούν ίσα με δέκα ζωές, ο Τριανταφυλλάκης έχει το προνόμιο να ανασύρει από το συρτάρι των αναμνήσεων εικόνες, πρόσωπα και καταστάσεις για να μπολιάσει την μυθοπλαστική του δεινότητα. Κατορθώνει με μαεστρία να μεταγλωττίσει το προσωπικό βίωμα σε μια οικεία καθολικότητα, όπου ο καθένας αναγνωρίζει τον εαυτό του μέσα σε αυτήν.

Μυημένος ο ίδιος στα Ανώτερα Μαθηματικά του Ελύτη, σαν εκείνα του «Μικρού Ναυτίλου», μετουσιώνει την μεταφυσική οντολογία του Ποιητή στους χαρακτήρες των βιβλίων του. «Ένα δειλινό στο Αιγαίο περιλαμβάνει τη χαρά και τη λύπη σε τόσο ίσες δόσεις που δεν μένει στο τέλος παρά η αλήθεια», γράφει ο ηλιοπότης. Αυτή είναι και η αλήθεια των περισσότερων ηρώων του Κωνσταντίνου, η αέναη εναλλαγή, η ατελεύτητη πάλη μεταξύ των δυο αυτών διαμετρικά αντίθετων συναισθημάτων, που εν τέλει συνιστούν και τις απαρασάλευτες σταθερές ενός ανθρωπίνου βίου, η ταλάντευση μεταξύ θριάμβου και πανωλεθρίας που ιχνογραφεί τα ανθρώπινα.

Αναβαπτισμένος στα ζωογόνα νάματα της αρχαιοελληνικής γραμματείας, με σκέψη σφυρηλατημένη στο αμόνι των ευγενέστερων λογοτεχνικών μας παραδόσεων από τον Καζαντζάκη μέχρι τον Παπαδιαμάντη, με προσλαμβάνουσες από ένα ευρύ πολιτισμικό φάσμα διανθίζει τα βιβλία του με στοχαστικά ερανίσματα, σκέψεις μεγάλων πνευματικών διαμετρημάτων, ποιητικές και πεζογραφικές παρεμβάσεις συνθέτοντας κάθε φορά ένα παλίμψηστο πολυεπίπεδης ανάγνωσης. Η αφήγηση προοιωνίζεται από το απόφθεγμα, προτείνει στον αναγνώστη ένα ερμηνευτικό σχήμα νοηματοδότησης όσων θα διαβάσει στη συνέχεια αλλά ταυτόχρονα παρέχει το ερέθισμα για να συνδέσει μόνος του τα φανερά ή μύχια νήματα του κειμένου.

Γνήσιο τέκνο της ελληνικής επαρχίας και της βορειοελλαδίτικης υπαίθρου χωρίς ποτέ να απεμπολεί το βαθύ ίχνος που του άφησε Νέα Υόρκη, ταξιδευτής ανοικονόμητος του Ελληνισμού, τόσο αυτού που περιορίζεται στα σημερινά γεωγραφικά σύνορα αλλά και της ιστορικής του περιφέρειας, αλλά πάντοτε κοσμπολίτης, περιπατητής της ελληνικής φύσης, λατρευτής του ατόφιου ελληνικού πολιτισμού στη διαχρονία του αλλά και κυνηγός της μυσταγωγικής μύησης σε νέες πολιτισμικές προκλήσεις ανά τον κόσμο, κατορθώνει να συνυφάνει αρμονικά τις αντιθέσεις ενός ακριτικού χωριού με την Μέκκα της παγκοσμιοποίησης, το ηλιόφωτο Αρχιπέλαγος με το άτεγκτο και σκληρό τοπίο των πιο απρόσιτων οροσειρών.

Το βιβλίο καίτοι δομημένο σε αυτοτελείς ιστορίες ολοκληρώνοντας κανείς την ανάγνωση συναισθάνεται τη νοητή και υφέρπουσα συνοχή του. Αναδύεται μια διπλή λειτουργία: αφ’ ενός η αίσθηση μιας ψυχολογικής πλήρωσης στο τέλος κάθε ιστορίας, αφ’ ετέρου η υπέρβαση του μονοκεντρισμού του ενός επεισοδίου.

Οι «Μικρές Περιπλανήσεις στις ρωγμές του χρόνου» δεν είναι η καταγραφή απλώς και μόνο προσωπικών βιωμάτων μεμονωμένων ατόμων. Είναι το αφηγηματικό εργαλείο, το λογοτεχνικό εύρημα του συγγραφέα που προσκαλεί τον αναγνώστη σε ένα ελπιδοφόρο αλλά φουρτουνιασμένο ταξίδι της μεγάλης φυγής αλλά και νόστου, μεγάλων προσδοκιών αλλά και κατάρριψης ατομικών κατασφαλίσεων, προσωπικών αντικατοπτρισμών και εσωτερικής βυθομέτρησης και μέσω αυτών αναζήτησης συλλογικής αυτοσυνειδησίας, κατανόησης του συλλογικού μας υποκειμένου. Από τους λασπωμένους δρόμους του Διδυμοτείχου έως τους φρενήρεις ρυθμούς των χρηματιστηρίων της Νέας Υόρκης και τα μαγικά τελετουργικά ινδιάνικων φυλών στη Βολιβία.

Αν, όμως, κάτι ειδοποιεί αυτό βιβλίο και το οποίο προσωπικά ξεχωρίζω από τα υπόλοιπα είναι η εμβριθής σπουδή του συγγραφέα στην ελληνική γραμμή στις τελευταίες σελίδες. Τολμώ να πω τα δικά του «Δημόσια και Ιδιωτικά». Η πένα του Κωνσταντίνου Τριανταφυλλάκη τεχνουργεί ένα συναρπαστικό ταξίδι στην «πολυαιώνια παρουσία του ελληνισμού στα δώθε ή εκείθε του Αιγαίου χώματα». Από την κυματοζωσμένη μινωική Κρήτη και τις πολύχρησες Μυκήνες μέχρι τις αμμουδιές του Ομήρου στην Ιωνία και την μακρινή Ανατολία που πάτησε πόδι ο Μέγας Αλέξανδρος. Σε ένα κείμενο υψηλής αισθητικής επεξεργασίας που αποκαλύπτει σε όλο της το φάσμα το συγγραφικό τάλαντο του Κωνσταντίνου αναδύεται το κάλος της ελληνικής φύσης, η οποία συμπυκνώνεται στο «αστραφτοβόλημα μιας θάλασσας μέσα στον ήλιο». Κατατρίβεται με την «ζώσα εξελισσόμενη Ιδέα» του Ελληνισμού όπως ψηλαφείται στα αρχαία θέατρα, σε ένα σιγοψιθυριστό «Ακάθιστο Ύμνο» στην Αγιά-Σοφια, σε έναν μονήρη φάρο που τον μαστιγώνουν τα κύματα, σε ένα «στο σχήμα του ουρανού» ξωκλήσι κυκλαδίτικου νησιού, στα αγέρωχα δωρικά κιονόκρανα, στα φρυγμένα κατσάβραχα της υπαίθρου και στο απέραντο αγαιοπελαγίτικο γαλάζιο. Ο συγγραφέας φανερώνει πώς η ελληνική φύση με το ανυπέρβλητο Κάλος της γονιμοποίησε τις Ιδέες της Αλήθειας και του Αγαθού συνθέτοντας μια συναρπαστική αντιστοιχία και μια θαυμαστή συζυγία Ύλης και Νου που μόνο η αιώνια Ελλάς μπορούσε να κυοφορήσει.

Το βιβλίο τελειώνει όπως αρχίζει. Υπόμνηση του ποιος ήταν ο σκοπός για τον οποίο εξ αρχής γράφτηκε. Το ποιητικό πρελούδιο αυτούσιο σαν επωδός δεν είναι οι αποχαιρετιστήριες επιλογικές γραμμές. Είναι το ενθουσιώδες σάλπισμα αλλά και η κοσμοθεωρητική παρακαταθήκη του συγγραφέα, η ο οποίος μας προσκαλεί στο ταξίδι του, μας δίνει ένα μέτρο ζωής, θα έλεγα ηρωικό:

«Ευθύνες δεν ρίχνω πουθενά, όλες δικές μου είναι. Κι ας καώ στο πέταγμά μου, κυνηγώντας τον ήλιο κι ας γυρίσω γέρος, νικημένος, με σπασμένες φτερούγες. Τουλάχιστον, θα ‘χω να λέω και πάντα να διηγούμαι ότι δεν ρίζωσα σε κάποια παραλία ατενίζοντας τη θάλασσα μήτε γέρασα στους πρόποδες ενός απάτητου βουνού… Αλλά έζησα, πασχίζοντας για τα’ Αδύνατο!»
(Αναρτήθηκε στις 20/6/2019)
Με την προσωπική ματιά μιας αρχαιολόγου.Review by Ιωάννα Ν. Ζαμπουνίδου
Διαβάζοντας αυτά τα εκπληκτικά αυτοτελή κείμενα βίωσα την κάθε ιστορία σαν να ήμουν κι εγώ η ίδια παρούσα τη στιγμή που διαδραματιζόταν η κάθε σκηνή. Η ρέουσα και ζωντανή αφήγηση δεν σε αφήνουν να ακουμπήσεις το βιβλίο κάτω. Δεν σταματάς παρά μόνο όταν το διαβάσεις ολόκληρο.
Στο κείμενο με τίτλο “Στο Διδυμότειχο” ο συγγραφέας μας μεταφέρει αυτούσιες τις πραγματικές εικόνες του βυζαντινού κάστρου και της πόλης μέσα από τη γλαφυρή και πλούσια περιγραφή του χώρου συνδυάζοντας τη με ιστορικές πληροφορίες και ένα ταξίδι στο παρελθόν, τότε που ο ίδιος ήταν μαθητής του Γυμνασίου Διδυμοτείχου. Στον εντός του κάστρου μεταβυζαντινό ναό του Αγίου Αθανασίου ο συγγραφέας, αφού έστρεψε το βλέμμα του προς τα ανατολικά, φαντάζεται με ιδιαίτερη ζωντάνια τη σκηνή όπου ο Πατριάρχης Σέργιος περιφέρει την ιερή εικόνα της Παναγίας πάνω στα τείχη της Βασιλεύουσας ψάλλοντας το “Υπερμάχω” και δοξολογώντας την μεγαλόχαρη που τους φύλαξε υπό την σκέπη της. “...Σηκώθηκα όρθιος, χωρίς να καταλάβω, και άρχισα να ψιθυρίζω τον Ύμνο. Ασυναίσθητα έστριψα το κεφάλι μου προς το μεγαλοπρεπές βυζαντινό κάστρο κι έκλεισα για μια στιγμή τα μάτια, παρασυρμένος από τη μελωδία των αγγέλων... Ύστερα μου φάνηκε πως πάνω στα ιερά τείχη, είδα όλορθο τον πατριάρχη Σέργιο, με σηκωμένη την εικόνα της Παναγίας και πλήθος μέγα να τον ακολουθεί. Με τις κίτρινες σημαίες της Ορθοδοξίας και τα πορφυρά χρώματα της Αυτοκρατορίας. Με θυμιατά και λιβανιστήρια, με εικόνες και λάβαρα. Να επιβλέπουν τα κάστρα και να επιθεωρούν. Να ανασταίνουν πεθαμένους και να μοιράζουν ελπίδα και συγχώρεση για την άλλη ζωή, που τάχθηκαν να περιμένουν εδώ. Να ψέλνουν με φωνή που ερχόταν από τον ουρανό κι έφτανε μέχρι εκεί που την πήγαινε ο άνεμος: ‘Εκ παντοίων με κινδύνων ελευθέρωσον’. Πέρα ως πέρα! ‘Η Πόλις σου, Θεοτόκε’ ”.

Στον “Ταξιδευτή του ονείρου” ο συγγραφέας επιχειρεί να συνθέσει μέσα στο κείμενο μία περιήγηση στα μνημεία της Ελλάδας, με χρονολογική αφήγηση και γεωγραφική συνοχή, εν ίδει ταξιδιωτικού οδηγού που θα ζήλευαν πολλοί τουριστικοί οργανισμοί. Ο ταξιδιώτης της ιστορίας ξεκινά από τη μινωική Κρήτη, περνά στις πολύχρυσες Μυκήνες, συνεχίζει σε μνημεία των ιστορικών χρόνων, όπως οι ελληνικές αποικίες στην Ιωνία της Μικράς Ασίας, η Ακρόπολη των Αθηνών, ο ναός του Επικουρίου Απόλλωνα στην αρχαία Φιγάλεια, το μαντείο των Δελφών, το αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου, έπειτα ανεβαίνει στη βυζαντινή περίοδο με αναφορές στην καστροπολιτεία του Μυστρά, τη μοναστική κοινότητα του Αγίου Όρους, το αγαπημένο του κάστρο του Διδυμοτείχου και καταλήγει στη Μάνη, στην Παναγιά της Φολεγάνδρου και στα ηλιοβασιλέματα της Οίας, αλλά και στη Λα Πας της Βολιβίας και στην έρημο Ακατάμα της Χιλής.
Το πολυσέλιδο κείμενο, ξεχωρίζει από τα κατά πολύ μικρότερα προηγούμενα κείμενα για τη ζωηρή και ζωντανή αφήγηση, τις πλούσιες ιστορικές γνώσεις που μας αναπλάθει παραστατικά ο συγγραφέας μέσα από τους αρχαίους άνακτες, ρήτορες, φιλόσοφους, αυτοκράτορες, κι ινδιάνους μάγους που πρωταγωνιστούν και συνομιλούν όλοι μαζί του. Μαζί με τα υπόλοιπα κείμενα “Οι μικρές περιπλανήσεις στη ρωγμή του χρόνου”αποτελούν ένα αφηγηματικό σύνολο που αν ξεκινήσεις να τις διαβάζεις δεν σταματάς παρά μόνο όταν ολοκληρώσεις το βιβλίο.
(Αναρτήθηκε στις 25/4/2019)
Βαθμολογία